Tell Amarna

Tell Amarna

  • Nazwa projektu:

    Badania w Tell Amarna przeprowadzono przy okazji projektu badań ratunkowych związanych z budową tamy Tiszrin na Eufracie.

  • Typ stanowiska:

    Stanowisko osadnicze

    Lokalizacja:

    Syria
    Północna Syria
    Dolina środkowego Eufratu
    Kraina historyczna: Eufratensis

    Datowanie:

    – Od kultury Halaf (VI tysiąclecie p.n.e.) po okres bizantyjski (V wiek n.e.)

Najciekawsze odkrycia:

– Malowane fragmenty naczyń ceramicznych z okresu kultury Halaf
– Naczynia ceramiczne z epoki brązu
– Figurki terakotowe z epoki brązu i żelaza
– Pieczęć cylindryczna z epoki brązu
– Lampki oliwne z okresu hellenistycznego
– Pozostałości kościoła wczesnochrześcijańskiego
– Mozaiki podłogowe datowane na pierwszą poł. V wieku n.e.

Historia badań:

Badane przez misję CAŚ UW w latach:

2000–2001 (prace na stanowisku), 2004–2005 (konserwacja mozaik w Damaszku)

Typ badań:

Wykopaliska ratunkowe, prace konserwatorskie

Kierownicy badań:

Önhan Tunca
Tomasz Waliszewski
Krzysztof Chmielewski

Instytucje współpracujące:

– Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego
– Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie
– Uniwersytet w Liege
– Syryjski Departament Starożytności

Informacje dodatkowe

Wystawę prezentującą rezultaty projektu zorganizowano w ramach projektu „Barwy chrześcijaństwa od Wschodu do Zachodu. Kościół z V wieku i jego mozaiki odkryte w Tell Amarna (Syria)”, subwencjowanego przez program UW Kultura 2000.

Opis stanowiska i badań:

Wykopaliska prowadzone w latach 1991–1998 w Tell Amarna na północy Syrii przez ekipę belgijskich archeologów z Uniwersytetu w Liege, kierowaną przez prof. Önhana Tunce (Önhan Tunca), natrafiły w 1998 roku w pobliżu starożytnych ruin osady sprzed ponad 5 tys. lat na fragmentarycznie zachowane ruiny kościoła bizantyjskiego. Pozostałości te datowane są przez archeologów na koniec IV – początek V wieku n.e. Do współpracy przy konserwacji oraz interpretacji znaleziska zaproszeni zostali archeolodzy i konserwatorzy z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego, kierowani przez dr. Tomasza Waliszewskiego oraz dr. Krzysztofa Chmielewskiego.

Ponieważ teren wykopalisk zagrożony był prowadzonymi pracami rolnymi, mozaiki zostały wyjęte ze swego miejsca i złożone w magazynach Generalnej Dyrekcji Starożytności i Muzeów Arabskiej Republiki Syryjskiej. Potrzeba było kolejnych czterech lat, aby uzyskać środki niezbędne do przeprowadzenia konserwacji mozaik. Prace prowadzone w Damaszku jesienią 2004 oraz zima 2005 roku przez polskich, syryjskich i greckich konserwatorów, finansowane były przez Komisje Europejska w ramach programu Kultura 2000 [Couleur de la chrétienté de l’Orient vers l’Occident. Une église du 5e siècle et ses mosaïques mises au jour à Tell Amarna (Syrie)].

Wystawa stanowiąca integralną część projektu, przedstawiona była w czerwcu 2005 roku publiczności belgijskiej w Muzeum Królewskim w Mariemont. Odrestaurowane mozaiki, wraz z towarzyszącymi zabytkami pochodzącymi z wykopalisk, prezentowane były od 31 sierpnia do 2 października 2005 w Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie, a następnie zwrócone zostały stronie syryjskiej.

Bibliografia projektu:

Tunca, Ö., Waliszewski, T. & Koniordos, V. (Eds.) (2011). Tell Amarna (Syrie) V. La basilique byzantine et ses mosaïques, PEETERS, Louvain–Paris–Dudley (MA); (=Publications de la Mission archéologique de l’Université de Liège en Syrie, vol. 5).

Tunca, Ö., Waliszewski, T. & Koniordos, V., (Eds.) (2005). Tell Amarna in Syria. From the 6th millenium BC painted pottery to the Byzantine mosaics, Catalogue of the exhibition, Musée Royal de Mariemont (19.06–15.08.2005) – State Archaeological Museum in Warsaw (30.08–2.10.2005). Bruksela–Warszawa.

Tunca, O., Waliszewski, T., Koniordos, V. (2005). Tell Amarna w Syrii – Barwy chrześcijaństwa; Od malowanej ceramiki z VI tysiąclecia p.n.e. do bizantyjskich mozaik // Tell Amarna in Syria; From the 6th Millennium BC Painted Pottery to the Byzantine Mosaics. Culture Lab éditions, Państwowe Muzeum Archeologiczne, Bruksela–Warszawa.

Galeria: